PDA

View Full Version : Dagboek van Susaraha Nel



Stefanus
16th April 2010, 14:04
Dagboek van Susaraha Nel
Mafeking Konsentrasiekamp 1901-1902

Wat ik Ssarha Eliesabetha der-gemaak [het] en ons laaste oorlog van 1899 - tot 1902.

det was en die nag van die 4 Jl 1901 ons was nog gers. toe m his van die vhand om sengel word m man was siek en m baba was [2] dagen od ik zal die nag nooit vergeet hoe helle m his gestorm het b dere en vensters gechree en gestamp det was en vreeslke schrek ik spreng op en wo vlg maar m man praat toe en se gee alles aan die hand van ons liewe heer ik is gevang god zal ons help toe vat helle hom m een meisekend wat die jongste was het haar vader vas geklow maar hlle het haar afgerk en die his gestoot en toe is helle met hom vort zoo ziek is wat h was m man se jongste zster was gelkkeg b m anders weet ik nie wat het van m en kenders geword maar z het m getroos en mooi gepraat daar haar man al reeds heele tdgevang was

die ander dag more het van die hensappers gekom en gese helle zal ons kom oplaai is helle trg kom toe se ik nee ik gaan nie gaan met jelle nie helle se toe ons het jo man gevang en no moet j ook saam gaan toe het helle m his der gesnifvel en al wat helle kon vat het hlle gevat ons goed wat ons begrawe het die het helle alles it gehaal zoo het ons bna niks oor oor geho nie toe helle laar vertrek en die mans wat helle gevang het wat m ziek man een van was helle aangejaag tot waar m man bl lee het toe het helle hom schop gegee en hom voor die dokter breng en is h nie ziek is nie zal h gestraf word toe is h op en kaal wa gelaai h was zoo ziek dat h nie geweet het waar h was nie

4 dag het helle weer b ons gekom kamp toe kom se hlle ons aan ons moet klaar maak om vort te gaan toe se helle ver m j moet no opstaan ons vat jelle om vir jelle te zorg ik zal nie opstaan, ik is nie gewoond om op te staan is m kinders 8 dagen od is nie maar is helle 10 dagen od is helle se toe helle kan nie help ik moet opstaan toe see ik, ik sal nie op staan en ik wel ook nie met jelle zaam gaan nie helle se toe ver m ons het al jelle mans gevang j zal van honger dood helle denk ik is zoo dom om dit te glo toe loop helle

toe kom weer en ander paar dit was boere een was en ander soort wat h was weet ik nie toe se helle weer ver m j moet opstaan die wa kom om jo op te laai ik se dit is ver niet ik zal nie opstaan is jelle m vat moet jelle m als en spresenier vat en dan bl jelle aan spreeklek wat oor m en m kend kom toe loop helle weer toe het m schoon zster weer mooi met m gepraat ons moet maar gaan ons is en die hande

toe kom weer 3 een het en rooi kris om z lenker arm gehad of dit en dokter was weet ik nie maar h het m pols gevat en na m baba gekk maar neks gese en toe het helle geloop maar al die td het ons met trane der gebreng ik en m schoonzster en kenders was zoo bang ik kan nie se hoe was det no toe kom die wa det het meer na en erdwrm gelk voor en agter was 2 jkke schin teen mekaar gebend en die meddel met een tow wat gedien het ver nok

toe kom 6 stks zlke brines helle se toe ver m helle kom ons no op laai ik moet no opstaan hier is die wa voor die der ik se ver helle is jelle m vat moet jelle m als en presenier vat toe se helle baai god toe vat helle m met helle 6 stks toe helle b die der it gaan toe mek die een af h wo val toe se ik jelle moet m laat val bars jelle toe schif helle m mooi en die atalege afvere m schoon zster het toe geraap en geschraap wat ons nog oor geho het en op gelaai toe was die zon onder met en geween het ons vertrek dit was al laat toe ons en die kamp gekom het ja toe het ons bittere lden m tweede jongste kind was en baja ziekleke kind gewees

toe is helle met ons die nag der Zeerst toe daar het hlle weer gekamp toe het m zster gaan zoek na m man maar z kon niks van hom hoor helle se toe h is met die amelaans it mafiekiens toe dit word toe die more vroeg engespan en zoo moes ons vort gaan tot laat agter meddag toe was ons baja honger ons kinderkies hil van honger en vra en biekie melk dan hil ons zaam m arme ziek kend hil en vra en biekie melk dan hil ek zaam met hom want ik het nie om te gee nie ver hom die ander groot kenders vat die bschits dan zet helle dit en die water dan word det glad zoos seep dan stomp helle dit om te eet dan word dit weer engespan zoo r helle die os wat nie meer kan nie word die strop afgesn en dan r helle zommer oor o dit was ver m vreeslek om te zien hoe die wans oor die diere gaan en dood getrap

ik zal nooit vergeet een a moeder n dogter zwanepoel helle was agter aan mj wa vas gemaak die nag voor ons ap die staan plek gekom het is haar dogter se baba o die vreeslke kowe nag zal ik nooit vergeet haar schileng was 3 jkke teen mekaar gebend en een kakie kombeers en kln stkkie sl daar oor jelle kan zelf denk hoe was dit ver die arme moeder om haar kend zoo te zien die anderdag more gaan

meddag gaan ons der die kaffer stad anderkant mafieking toe word ons toe gejig der 2 rje kaffers en meide helle schree it kk die maboere kk die babe jane ag dit was ver ons better dit was laat en die nag toe kom ons eers op die kaale zand bld pert mense word toe zommer datlek afgelaai onder die bloote hemel o det was die nag een nag van smarte die more kom die o moeder zwanepoel met trane b ons en vra en biek ie koffie ver haar die arme moeder wat nog geen nat op droog oor haar leppe gehad het nie toe het ons haar en biekie koffie gegee want m zster hanie vevier het die nag van haar wa en helle paar stkke hod af gezaag en gekap want z het nog van haar man een zaag en bl oorgeho zoo het z ver ons ge zorg ver vr maak goed dit was haar eigen wa z het hom zoo gebreek dat h nie een tree kon loop anders was z ook onder die blote hemel die en more kom en mens bezwk

hier lee en klompie en daar lee en klompie die kombeerse wat oor helle was die was hard van die rp toe die zon op helle schn toen tap die water it pert se klere was zoo nat van die rp maar helle moes maar zoo droog word ons het 8 dagen zoo op die kale vlakte gebl eer ons tente gekr het toe word ons met trollies aan ger elk een kr en ronde tent toe het ons bettere lden begen van better geen hod om en vrtie te maak o ik zal dit nooit vergeet hoe ik moes zkkel om ver m ziek kend en biekie kos gaan te maak graswortels en esel of mil mes en moes ik b mekaar maak om en vrkie te kr om o dan rook dit zoo ik moet bl blaas is die kosies wat van biekie meel en water gemaak is o dan is ik dek gehil en die a ziek kendkie aan die slaap met die o honger magie ja die better kelk zal ik nooit vergeet

[toe] begen die ziektes en die octobermaand ja en maand van smarte toe word ons kinder almal ziek masels en scherlaken koors los tande ditse masels ik weet ook nie watter soorte ziektes almal daar geheers het nie maar dit was en schaspel om al die dooies te zien tot 21 lke op en dag die kos wat ons gekr het kon ons nie van leef ons kr toe elk en kaarkie om kos te ontvang m odste zen was maar 14 jaar ad en moes altd ons ressens gaan haal. zoo het helle dit genoemm daar b die ressens his was dit en vreeslk schaspel om aan te zien der een venster moes almal helle kos kr helle drk mekaar zoo dat pert wat te zwak is daar neer slaan dan moet helle die help of h is dood want die honger dreng zoo die een kan nie ver die onder pad gee

zoo het dit dag aan dag gegaan die hod wat ons gekr het was nat kameel stompe ons moes dit op ons koppe dra jo nek is bna af is j met die stomp b jo tent kom m tent was op die bo ent No. A 8 dit was z nommer met al wat j het toe word die ziekte al erger en veel sterf gevalle en die nag is ik zoo na m klompie kinders kk want ik het 7 gehad almal is ziek o dan weet ik nie wat om te doen en die donkere nag dan steek ik m kop b m tent der it o dan kan ik bezwk van al die gekerm en gehil van moeders wat met en sterwende beseg is dan vra ik aan m schoonzster hanie opperman en aan m zster henie vevier leef jelle kenders nog almal want ons kon nie die een die ander help nie ons kenders word beter maar no die groot gevaar van die honger kon helle nie staan nie want die kos wat ons kr kon ons wat gezond is nie nie eet nie

toe is eers m kend van 3 jaar dood en m zster s en het it geteer van die honger h word weer ziekker toe kom die dokter h gee en brief m zster str datlek ver medisne toe die medesne daar kom gee z det en op die plek ogenblek is die kend se mond pek swart z laat roep go die dokter en net toe h en kom vra h wat het z die kend gegee z ws hom die medesne net toe h dit oop maak se h baai god en goei dit it en op die plek is die kend soos ik se nie dit is gek wat die kend en gekr het nie maar die dokter was verchrek dit was nie die zelfde een wat die medesne gegee het nie zoo is meer is een van ons o kenders[kies] dood

toe is weer m jongste kend van 5 maande dood en toe weer m zster se jongste ik zal nooit vergeet hoe het dit en die hospetaal gegaan 3 van m kenders was ook en die hospetaal die jongste een was toe 6 jaar is ik hom wel zien moet ik mooi praat en is ik n rkkie b hom sit dan jaag helle m weg ik moet no loop o dan soebad h ik moet tog nog en rkkie bl ag dan breek m hard met bettere trane verlaat ik die hospetaal dan gaan ik na die ander 2 eerste wat ik moet hoor ag ik het tog zoo honger

o leser denk hoe voel die moeder hard zoo het dit van dag tot dag gegaan toe helle beter word het ik en m zster baja kossies ver hlle gesteel en ver helle en die nag gaan gee m zster was kok later ver die school meesters toe kon z altd kossies breng om ver helle te gaan gee van haar was 4 en die hospetaal gelee ons vat kln medesne vlessies 10 tot 12 dan maak ons dit vol van die sap wat z breng dan steek z dit en haar bors dan hang z en groot mantel om dan gaan z en die nag ver hlle gee en zoo het ons helle weer almal trg gekr ons kinders en ons zelf het begen kaal voet word toe gaan ons klere vra dan jaag helle ons weg [helle het beloof om ver ons alles te gee]

ons eigen boere meisies het ons baja sleg behandel is die engelse meisies dit was ver m die betterste ons moet saans ons kinder kaal it trek en onder die kombeerse laat lee dan moet ons helle klere schoon maak van die lang steert lise wat ons van die kakies ge-erwe het want pert kinders het nie klere om en die dag aan te trek ik het toe begen hekel werk doen ver die school meisies helle het m toe goed betaal zoo kon ik toe ver ons en stkkie klere koop toe breng helle m o oom hans vanderberg it Lchtenbrg ook en die plek waar ons was toe was ons biekie verlos h het en koei en een kalf gehad toe kr ons altd en biekie melk die kalf kon en een tig trek h het en blokwiel waankie gehad waar helle die kalf voor span toe r helle altd ver ons die kameel stompe aan dit was ver ons en verlossen van die hod dra m oom het ook en groot hond gehad die was ook geleer om en een tig te trek en kassie met 2 wiele was die hond se wa dan dan span helle die hond en dan draf die hond heen en weer en zoo het helle ons kos ver ons aan ger of ressens zoo helle dit genoem

het toe die afsiere dit zien gebied helle m o oom om die koei it die kamp te rim ons het eintlek gehil want toe moes ons maar l onder die kameel stompe die vls wat ons toe gekr het, het zoo gestenk ik weet zelf nie waar na nie maar ons kon det nie gebrik nie ons het dit weggegooi toe ons daar oor gaan klaag toe gee helle ver ons die boelie bief daar het no daar het no enege gemors it gekom weer hakke bondels kaffers hare is j zien wat alles daar it kom kon en mens dit nooit eet nie m zster het met en klomp van die vls blekke gevat en gaan klaag toe helle nog wo praat het z helle onder die blekke gesteek helle moes net vlg en zoo het ons maar baja honger gel die koffie wat ons gekr het was gebrande aktierpette is j en stkke brood daar en set dan is dit zwart na eister daar was

en annie jacobs z het zoo en smaak gesmeek ver en biekie melk voor haar dood ons het baja moeite gedaan veren biekie melk maar helaas toe die biekie melk daar was kon z dit nie en slik nie en zoo met die woord van honger is z dood want die kos wat ons gekr het kon en ziek mens nie eet nie ik gaan na die hek om na m kenderkies se graffies te kk toe ik b die hek kom vra die wagter waar is jo pas toe se ek maar en kaffer dra mos en pas nie en mens nie h se no ja ik kan nie die hek oop maak is j nie en pas het nie dit was bitter om nie eers na die graffies van jo dooa kan gaan ik moes maar om draai en m naam gaan opgee om en maand pas te kr om na die graffe te gaan en een week pas is ik wel dorp toe gaan elke week moet helle die paste zien

o dit zal ik nooit vergeet ik het vedag nog die een pas wat ik moes dra elke maant gee helle en maand pas en elke week en week pas is daar een is wat dit nie wel glo nie kon helle kom kk dit is en m his bbel leser denk zelf hoe het ik gevoel toe die 2 paste aan m gegee word al is ik ook al dood dan kan m kenders det ws want helle moet dit bere ver gedagte nes van ons lden en die moort kampe want ons mense wat rond gevlg het die het ons almal weer kom kr en pert van ons wat en die moort kampe gewees het die het ledeg tig gekom hendrik gos se heele famielje het it gesterf een dogter martha het oor gebl ons het bitter gel maar ons was maar altd tevrede en gereken ons zal weer ons land trg kr maar god het ons gestraf om dat ons volk verdeel was want gods woord zeg it drklek een his wat tegen zeg zelf verdeel is zal verwoes word

zoo het dit met ons gegaan toe die ziektes zoo erg was toe kom helle ons tente poeier ons praat mooi moet tog nie zoo erg goei nie o maar dan goei helle eers almal boere wat met ons zoo gewerk het die hendsoppers helle was die kamps honde b ons gereken enkelle een was ver ons goed en jammer gewees ons ziek kenders kon nie die rek it ho nie want dit het en nare rek en more het helle weer kom poeier toe m zster weer mooi praat se die meneer wat die baas oor die kaffers was op kaffertaal no moet jelle eers baja goei m zster was zoo kwaad z loop die meneer storm en gee hom en vis en die rebbe dat h been en die lg lee z gee hom nog en paar viste voor h kon weg spreng en ons het hom nooit weer gezien nie die kaffers het die kanne gef gegrp en die loop geneem dit was ook laaste poeier b ons tente daar was een o oom graaf en dierbare o man h het gel aan rooserege beene die poeir het z beene zoo ver brand h is na die hospetaal en dood van die beene die o vrow het gesmeek helle moet tog nie zoo erg goei die gas van die poeir het die beene getref toe kr h bloed vergef en toe is die dierbare o man dood dit was ver ons en groot slag want die oom het groot medelden met ons gehad o zoo het ek 13 maande lang geleef en die moord kamp

een dag lag ons met mekaar die ander dag is dit weer net trane ik was 15 dage en die kamp toe hoor ik m man lee op mafiekien en die hospetaal ik moes die aand m naam gaan op gee ver en pas om te gaan kk want zonder en pas is dit hoope loos j mag nergens gaan zonder en pas helle vang jo en dan moet j voor kom en word j gewaarsch ver die eerste mal ik moes baja mooi praat want dit was bitens td helle het zekere re gehad wat j helle kon zien maar tog met mooi poraat neem h m naam die ander dag more 8 r kon ik die pas kr no ja ik is onbekend toe ontmoet ik een o oom diewenaar ik vra hom of h m kan help want ik is toe taal onbekend ik moes hom 2-6 betaal om m weg te breng om na m man te gaan zoek h ken al die plekke ons toe ger met en kar en perde

toe moes ik eers gaan tot bokant die mark daar was helle affies (office) toe gee ik m pas toe het helle al helle boeke der gezoek helle se die man is gevang maar helle weet nie waar h is nie helle denk h is weg zaam met die ander presenier ik se toe ver helle die man was ziek toe helle hom gevang het toe se helle o dan lee h seker nog en die hospetaal toe gee helle m nog en pas toe het ik 2 paste om m man te gaan zoek ons het baja b al die hospetale gezoek toe se die o man ons moet no na die melletere hospetaal toe kom ons daar ik gee toe m paste ver de een wat daar b die tent staan toe loop die o oom zaam want h goed kon verstaan wat helle se h hoor toe helle se ja agter die paste ver die dokter gegee die man is hier helle zal eers gaan kk is h zoo gezond genog is kan ik hom zien

toe loop helle en ent tssen die hise en tente toe kom een weer met die paste trg agter die dokter dit geteken het toe se een ik kan maar agter hom aan kom toe vat die o ook m kend en ons drie stap toe agter mekaar aan tot b en lang his daar was 10 of 14 gewondes kakies en al mal lee en die bed ik het vreeslk geschrek toe ik daar en kom dit was of m bene wo vo onder m maar toe se die o oom ver m j moet jo hard sterk maak helle zal jo zommer weg jaag voor j b jo man kom

ik het gekom tot en die derde der toe moes ik teen die kozn van die der len want toe kk ik op m man wat daar zoos en lk voor m lee ik zien z gemoet verlaat hom en god gee m die krag dat ik hom kon troos en hom groet net 5 mente toe moes ik loop o leser denk aan jelle zelf toe se die een wat b ons is ik kan elke dag om 2 r m man kom zien dit zal hom goed doen toe gee helle m kamp pas ver m die een het die dokter geho maar elk mal is ik gaan moet ik en ander pas gaan kr b en die dorp affies ik kon nie elke dag gaan want dit was ver om te loop toe het ik al om die ander dag gegaan want die zwaarste wat ek moes doen om eers met die kamp pas te gaan tot b die affies en daar moes ik nog en pas kr om m man te gaan zien en die hospetaal waar h was

een dag kom ik weer daar toe se helle ver m jo man is nie meer hier nie h is en die tronk toe gaan ek met en bitter seer hard trg om te denk h is en die tronk helle moes [hom] -later) b tronk toe zoo zwak was h nog & die derde dag gaan ik weer toe moes ik en pas kr tronk toe ik kom b die wag h vra m wat zoek j ik gee hom m pas h se ik kon maar loop toe ik voor die tronk der kom toe was daar zoo en zwart soeloe kaffer h vra m wat zoek ik ik gee hom m 2 paste ik het vreeslek geschrek toe moes ik agter hom aan loop denk zelf ik en marta gos en meisie van 15 jaar wat altd met m zaam gegaan het h breng ons agter en n kammer met die o kaffer is daar aleen te zien o vriende akeleg j zien net die blink boeie teen die mre toe was ons en die derde toe was ons en die derde kamer agter makaar wat ons moes agter die soeloe aan ik en meisie gos b m gehad toe moes ons name daar teken ons was zoo bang ik het gebeef toe se die o kaffer moenie bang wees toe kom ons trg toe se die o kaffer zit no hier en die kamer ik zal die baas gaan roep

o vriende en die tronk akeleg om jo dierbare en die tronk te ontmoet en hoe akeleg h daar it zien toe kon ons zoo en half r daar b hom zet toe se die o soeloe ons moet no maar gaan toe loop ons die o loop toe en enttie met ons zaam h loop toe zoo na aan m ik kan nie se hoe bang het ik gevoel die o schepsels kon zeker m hart hoor klop h se ver m moenie bang wees ik wel net ver jo se j kon ver jo man en stkkie kos breng en klere want die tronk is zoo vol lise dan kan h hom schoon maak h se ver m die preseniers kr slegte kos helle kan nie daar van leef toe se ek dankie en die zwarte kaffer draai o maar ons was te bl toe h om draai toe ik b m tent kom wes ik nie wat om te doen toe toe gaan ik na o sannie kraaf en ons maak toe zaam wat ons het en maak toe en biekie brood gaar ik het nog paar stkke klere gehad wat die kakies nie en hande gekr het nie toe gaan ik maar ver hom die kos en klere weg breng daar waar h en die akeleg tronk set it geteer van honger ja maar ik moes m bna dood loop om al die paste b mekaar te kr is ik m man wel gaan zien toe ik weer b hom kom se h ver m o piet forie was hier b hom en gese h moet en zweer dan kan h na die kamp toe gaan b z vrow en kender toe se ik ver hom nee ik wel nie dat j en die kamp wees nie toe se ik ver m man die boere wat en die kamp is helle is niks meer is honde en is h it kom kamp toe dan loop ik weg transvaal toe want ik zien elke dag hoe gaan dit met die hensoppers toe se h ver m god het hom tot hier toe gel en h zal verder met hom gaan helle kan hom maar lievers weg str

zoo het helle hom 28 dagen en die akelege tronk geho toe str helle hom weg tot op groenpnt en van daar endiea bombaai waar h 14 maande enege dagen gebl het toe ik die dag die tden kr laat h weg is. dit was ver m bitter die dag kon ik nie eet of drenk maar die liewe heer het m krag gegee en zoo het god ons weer gespaar om mekaar met lewe en gezondheid zaam te kan leef ik het al die td zaam met m zster en schoonzster zaam gewees want ons was verbent aan mekaar want ons het bittere dagen en nagten dergemaak helle mans was ook weggestr en die liewe heer het ons gespaar om weer mekaar te ontmoet na al die bitter wat ons der gemaak het daar was en paar van ons boere vrowens en meisies wat moet op gegee het helle is toe af gekamp en een kln kampie die kampie was genoem die ooi kampie ons ander vrowens was baja hard seer daar an en ander paar vrowens het weg geloop it die kamp waar helle velleg b die boere it gekom het ons het bitter der dagen en nagten der gemaak maar ons was maar al td tevrede en op en verwagten geleef dat ons weer ons land zal trg kr maar helaas dit was hoope loos der al die weder spanegheid van ons volk en ontrowheid het ons ons land moes af gee ons ik denk ons het goed en bloed op geofer en was dit hoope loos

wat ik hier schrf is nie stories nie toe die vrede tdeng en die kamp kom en ons moes hoor ons mense het wapen afgele en ons het ons land verloor o det was te vreeslek dit was en geween van groot en kln ons kon dit nie gloo nie maar ons moes dit maar glo toe wo ik nie langer en die kamp bl nie m zwaar low pretoris het m toe laat haal van m broer en agstes het ik toe eers weer b m mense gekom ik het nie weer na die zelfde plek gegaan waar helle m gevang het nie ons het 4 dagen op pad gebl van mafiekien af tot op zeerst toe was ik nog 7 ml waar ik moes heen op zeerst het ik m o moeder en m een zster ontmoet helle het al die td wat ons en die moort kamp was en die bergen en klowe rond gevlg maar helle was nog almal nie een het mekeer ons o kinderkies was die slagoffers van die moort kamp dit was en bld schap die ontmoeten ons het die nag 12 r gaan slaap want ik moes toe alles vertel wat met ons aan gegaan het

en voor lees die anderdag het ik toe na kalkdam toe gegaan waar m zwaar m en kln hisie gegee het om en te bl tot m man een dag trg kom toe hoor ik ons het nog 1 veers en 2 esels en 5 schape wat die o oom japie v d merwe mee rond gevlg het want ons het b die o oom gebl

toe ons die meddag op die plaas b m zster kom was die heele plaas in rep en roer van bldschap almal het gekom en m kom groet en ik moes weer alles vertel en voor lees zoo het dit en heel week gegaan toe o karel zwaan m ook kom groet want ik was die verlore zen h se ver m jo o hand is nog b jo his dit was ver m ongelooflek toe str 13 maande lank toe str ik m kinders om die goed te gaan haal toe kr helle die o hond op die stoep van m his zoo vet is en vark maar dit was en ontmoeten en toe helle b m met die hond kom was dit en naarheid al wat daar was het zaam met die o hondgehil h kon nie op hoe met blaf en te keere gaan toe se die man zoo veel mal is h daar b die verlate his kom leg die o hond op die stoep ja vriende die o hond was baja meer getrower is baja van ons mense want toe die o hond ons lamal der geloop het toe was dit of h na z baas ook zoek en toe moes ik maar zoo aan zkkel ver en lewe een o man gee m toe die koren rp was en stkkie koren wat te kort was om af te sn toe het ek en m 2 zens dit it getrek toe het m zwaar dit ver m laat dors ik kr twee en half zak toe se ik dankie want toe is ik weer rk ik het toe al baja tin gemaak toe het m kenders nie meer honger gel nie want helle het baja aande op en biekie melk moes gaan slaap ja vriende en ware moeder voel dit betterlek om te denk m kend is honger ik het 19 maande en 17 dagen zoo geleef zonder en zorg dit het ik hier geschrf ver m kenders en vriende wat niks weet hoe die engels man met ons gewerk ver aandenken ver m na geslag

Ssarah Eliesabetha Nel
gebore Lange, g b 25 Jl 1869